Cons-wat?
Steeds vaker zet ik consent centraal in de gesprekken in mijn praktijk. Niet alleen omdat het (terecht!) een hot topic is, maar ook omdat mensen van mijn generatie (en ouder) daar onvoldoende over geleerd hebben. Veel leeftijdsgenoten weten niet echt wat consent is en wat het precies inhoudt. Terwijl het misschien wel hét belangrijkste is als je het hebt over fijne, veilige en opwindende seksualiteit. Laat ik jullie in deze blog dus de fijne kneepjes van consent bijbrengen.
Consent is veel meer dan geen nee zeggen!
Kort gezegd staat consent voor toestemming geven. Expliciete, enthousiaste, ongedwongen toestemming. Om dit te verduidelijken gebruiken we vaak het geheugensteuntje FRIES (want frietjes zijn ook lekker!). Dit acroniem staat voor:
Freely given
Dit betekent dat toestemming volledig vrij gegeven wordt. Je mag niet onder druk staan of het gevoel hebben dat je onder druk staat. Dat klinkt meteen heel heftig, maar in de praktijk is het vaak subtieler en genuanceerder. Zo zijn er veel vrouwen die hun man om de drie weken seks ‘geven’ omdat hij chagrijnig wordt (‘hangry’) als hij te lang op zijn honger blijft zitten. Voor mij voelt dat ook niet helemaal vrijwillig. Echt vrijwillig wil zeggen dat je het niet doet om iets negatiefs (ook niet zijn humeur) te vermijden.
Reversible
Omkeerbaar. Dit betekent dat je je op elk moment kunt én mag bedenken. Het kan zijn dat je eerst ja hebt gezegd tegen iets, maar tijdens het vrijen toch van mening verandert. Geen probleem. Eén keer ja betekent niet altijd ja! Bovendien moet je je toestemming kunnen intrekken, zonder dat dit problemen of gedoe oplevert.
Informed
Toestemming moet ook altijd volledig geïnformeerd zijn. Je moet met andere woorden goed weten waarmee je instemt. Pas als je precies weet waarmee (welke handelingen, door wie, …) je instemt, kun je echt toestemming geven.
Enthusiastic
Misschien wel de meest onderschatte van deze vijf. Een ja moet altijd een enthousiaste, overtuigde ja zijn. Geen twijfelende ja, geen aarzelende ja, geen ja, misschien. Het moet een JA! zijn. Je moet er zin in hebben, echt zin. Een misschien is dus een nee.
Specific
En tot slot moet instemming altijd specifiek zijn. Je stemt met één specifieke handeling in, wat betekent dat je niet automatisch instemt met alles wat daarna nog volgt. Als je dus instemt met een kus, is dat alleen met een kus. Als je instemt met vaginale penetratie, is dat alleen met vaginale penetratie. Niet meer, niet minder.
Niets zo sexy als een enthousiaste ja
Misschien is het goed om voor jezelf eens na te gaan hoe FRIES jouw ja’s zijn. En om daar wat meer aandacht aan te besteden. Als koppel, maar ook als individu. Dat klinkt misschien een beetje saai en degelijk, maar eigenlijk is consent sexy. Echt sexy. En dat meen ik serieus.
Je wilt toch een partner die enthousiast ja zegt tegen wat je met hem of haar aan het doen bent? Je wilt zelf toch ook enthousiast ja zeggen tegen wat je partner allemaal met jou van plan is? Er is weinig zo sexy als een vrijwillige, enthousiaste ja, vol overtuiging en verlangen. We moeten dus af van dat negatieve imago van consent! En ja hoor, ook op dat vlak geef ik jullie graag een voorzetje.
Do you want me to stop?
Zo kun je bijvoorbeeld op de volgende manieren om consent vragen:
- “Wil je dat ik doorga?”
- “Mag ik je kussen?”
- “Zou je het fijn vinden als ik je hier aanraak?”
- “Vertel me waar jij zin in hebt.”
- “Wil je dichter bij me komen?”
- “Voelt dit goed voor jou?”
- “Mag ik je outfit uitdoen?”
- “Wil je dat ik zachter of juist harder ga?”
- “Waar wil jij dat ik je aanraak?”
- “Zeg me wat je nog meer wilt.”
Het beste voorbeeld van hoe opwindend dit kan zijn vind ik zelf de scène uit Wuthering Heights, waarin het mannelijke hoofdpersonage zijn tegenspeelster helemaal gek maakt en na alles wat hij omschrijft vraagt: “Wil je dat ik stop?” (Wie de film nog niet gezien heeft: kijken! Wedden dat je week wordt van deze scène?)
Dit fragment laat trouwens ook zien dat vooral de context en sfeer belangrijk zijn om consent vragen sexy te maken. Fluister het in het oor van je partner, hijg het in zijn of haar nek, kijk hem of haar ondertussen intens aan: de mogelijkheden zijn eindeloos!